Werkt adaptief plannen voor Assetmanagement?

Een veel gestelde vraag: "Is adaptief plannen nu echt zo nuttig?" Mijn simpele antwoord is: "JA!" Mijn moeilijke antwoord is, dat het functioneren van elk systeem - dat min of meer is gebaseerd op assets die langer dan 5-10 jaar aan investeringswaarde hebben - altijd met onzekerheid omgeven is. Functies kunnen veranderen door externe verandering zoals klimaat (maar hoeveel water, droogte of sneeuw krijgen we?), mobiliteit (grotere schepen, kleinere schepen, elektrisch en zelfsturend, etc.) en interne veranderingen (we willen meer water, schoner water, meer vrachtverkeer, sneller rijden), die zich samen vertalen in een pallet van onzekerheden waar de Assetmanager door adaptief plannen mee kan omgaan. Hoe werkt dat dan: met onzekerheid om gaan? Om adaptief te kunnen plannen, moet je eerst weten wat de onzekere variabelen zijn en hoe onzeker die zijn. Sommige onzekerheden zijn in een bandbreedte te bepalen (klimaat), andere probabilistisch of met veel zekerheid mits goed gemeten (snelheid van aftakeling, demografie). Samen met de basisinformatie in assetmanagement zoals de kennis van je areaal - is het dan mogelijk om een adaptieve planning op te zetten. Dit is adaptief doordat je in jouw beheer, onderhoud, renovatie en vervangingen kunt sturen en de planning daarvan door de tijd heen aan kunt passen aan onzekere veranderingen. Adaptief plannen maakt expliciet welke effecten verschillende onzekere variabelen kunnen gaan hebben op het areaal en hoe je er t.z.t. mee om kunt gaan. Waarde en waarden spelen daarin een belangrijke rol. De waarde van een bepaalde functie of de afschrijvingstermijn van een constructie zijn variabelen die de mogelijkheden om adaptief te plannen vergroten. Wat vind jij? Ik ben benieuwd naar jouw mening: werkt adaptief plannen voor Assetmanagement zoals ik hierboven beschrijf? Doe jij zelf aan adaptief plannen? En werkt dat voor jou en jouw organisatie?

Reacties

Ambassadeur
Mijn antwoord op deze vraag is ook zeker “JA!”
Voor mij is adaptief plannen ook niet nieuw en is het al een facet binnen Asset Management.
Het past ook helemaal in het gedachtegoed van Asset Management en biedt m.i. zeker meerwaarde.
De best practices (beste oefeningen) en gouden regels van adaptief beheer waren ook een belangrijk onderdeel in de evolutie naar een internationale standaard voor Asset Management.
Adaptief plannen is natuurlijke geen tovermiddel maar m.i. wel de oplossing voor bepaalde projecten als er bijvoorbeeld onzekerheden zijn of bij planning op de langere termijn.

In de traditionele benadering is een planning soms al verouderd bij de start van een project en het werkt averechts om dan strak aan een planning vast te houden.
Bij een adaptieve planning denken we in meerdere oplossingen, we kijken goed vooruit, en reageren adaptief en flexibel op de werkelijkheid.

Binnen ons sturende Asset Management proces Programmeren passen wij de basisprincipes van adaptief plannen zeker concreet toe. Binnen dit proces is het belangrijk dat het flexibel kan inspelen op gewijzigde omstandigheden en het is een mooi hulpmiddel bij het samenwerken met meerdere partijen (afstemmen met belanghebbenden).
We kijken nu meer naar de lange termijn en maatschappelijke opgaven als toegankelijkheid, duurzaamheid en veiligheid staan centraal. Ook is er aandacht voor een probleemanalyse en ruimte voor meerdere oplossingsrichtingen. We werken wel met een integraal Jaarlijkse Uitvoerings Plan (iJUP) op Assettype niveau en richten ons vooral op de plannen per kwartaal. Helaas is er m.i. nog te weinig flexibilisering in de budgettering maar dat is een mooi aandachtspunt als kans voor de ontwikkelstap evalueren en verbeteren.
Ambassadeur
Voor mij is de term adaptief plannen nieuw. We weten allemaal dat een planning altijd lastig te halen is, omdat er gedurende de tijd voorziene zaken anders verlopen of er onvoorziene zaken plots optreden. Is adaptief plannen dan het niet in de stress schieten als de planning niet haalbaar is? En waarom wil je dan überhaupt plannen? Moeten we dan niet meer richting Carpe Diem. Pak de kansen van de dag, maar kijk wel vooruit om risico’s te mijden.
Ambassadeur
De basis van adaptief plannen is dat het einddoel en de eindomstandigheden nog niet bekend zijn op het moment van starten. Een adaptieve planning bestaat dan ook uit een netwerk van mogelijkheden naar meerdere uitkomsten. Zie het als instappen in de trein in Groningen, maar nog niet weten of je in Heerlen, Middelbrug of Amsterdam moet zijn. Bij adaptief plannen zet je scenario’s naast elkaar en start je met de stappen die zo veel mogelijk doelen open houdt. Bij onze treinreis houdt dit in dat je gerust in de trein naar Zwolle kunt stappen. In Zwolle aangekomen is het doel mogelijk iets duidelijker en zijn de veranderende omstandigheden iets verder ontwikkeld. Welke volgende stap geeft de meeste mogelijkheden om adaptief te blijven? Hiertoe voer je risicoanalyses, scenarioanalyses en eventueel andere noodzakelijke analyses/studies uit. Naar Nijmegen geeft de beste verbinding naar Heerlen en richting Middelburg is het maar 10 minuten extra, terwijl Amsterdam allen met veel extra tijd en kosten bereikbaar is (maar niet uitgesloten). Naar Utrecht is voor Middelburg optimaal en direct naar Amsterdam sluit alle andere eindstations uit. Is het einddoel al scherp? Weet je zeker waar je naar toe moet? Dan is de route eenvoudig. Wellicht kun je een scenario reeds wegstrepen. Adaptief plannen doe je met een netwerkplanning en met een horizon die buiten je bereik ligt. Assetmanagement werkt hoofdzakelijk naar doelen die bekend zijn, maar houdt rekening met de uitdagingen die in de toekomst liggen. Het beheer en onderhoud sluit aan op de relatief korte termijn en kan aan de hand van de bedrijfswaarden flexibel in de tijd gepland worden. Hier is adaptief plannen niet van toepassing. Grote investeringen vragen echter om meer dan de huidige bedrijfswaarden. De horizon van een grote investering ligt soms wel 100 jaar verderop en de uitvoering kan 10 tallen jaren duren. Het is maar voor heel weinig overheden gegund om politiek geen statement te maken en plannen open te laten. Bij het ‘Ruimte voor de rivieren’ project is dit wel gelukt en zijn vele doelen en omstandigheden veranderd en is de route naar de eindbestemming en de eindbestemming zelf meermaals verlegd. Een mooi voorbeeld van adaptief plannen.
Ambassadeur
Ik geloof ook in het ''agile'' doorlopen van processen. Dus steeds kleine stapjes maken met je doel scherp voor ogen en je waarden transparant. Rollen en verantwoordelijkheden zullen helder moeten zijn en vervolgens kun je realiseren wat je hebt afgesproken binnen de gedeelde verwachtingen. Tot slot dien je in veiligheid en vertrouwen terug én vooruit te kijken naar je bedoeling en dit continu te herhalen.
Scroll naar boven